Yurt Dışı İş Sözleşmeleri, Maaş ve Güvence: Dolandırılmamak İçin Rehber
Yurt dışına çalışmaya gitmek isteyenlerin en büyük endişesi genellikle aynıdır: “Gerçekten güvenilir bir firmayla mı çalışıyorum, maaşımı ve haklarımı alabilecek miyim?” Bu endişe son derece haklıdır. Çünkü ne yazık ki bazı adaylar, yanlış aracı kurumlar veya şeffaf olmayan sözleşmeler nedeniyle mağduriyet yaşayabiliyor. Yeteneğin Biletin olarak biz, tam da bu noktada şeffaflık ve güvenceyi ön sıraya koyuyoruz.
Bu yazıda, yurt dışı iş sözleşmesi imzalarken, maaş ve çalışma koşullarında nelere dikkat etmeniz gerektiğini adım adım anlatacağız. Böylece hem haklarınızı bilinçli şekilde koruyabilir, hem de dolandırıcılık riskini minimuma indirebilirsiniz.
1. Yazılı Sözleşme Olmadan Asla!
Yurt dışında çalışmaya gitmeden önce mutlaka ama mutlaka yazılı bir iş sözleşmesi görmek
ve incelemek zorundasınız. “Mail atarız, sonra göndeririz, sorun olmaz” gibi cümleler, profesyonel bir
işverenin kullanacağı cümleler değildir.
Sözleşmede yer alması gereken temel başlıklar:
- İşverenin unvanı, adresi ve iletişim bilgileri
- Sizin pozisyonunuzun resmi adı
- Net/brüt maaş, ödeme periyotları ve ek primler
- Çalışma saatleri, fazla mesai koşulları ve izin günleri
- Konaklama, yemek, ulaşım gibi yan hakların kim tarafından karşılandığı
- Sözleşme süresi, yenileme ve fesih şartları
Bu detaylar yazılı değilse, sözleşmeyi imzalamadan önce netleştirilmesi gerekir.
2. Maaş Konusunda Netlik: Brüt mü, Net mi?
Birçok aday, teklif edilen maaşın “brüt mü, net mi” olduğu konusunu netleştirmediği için hayal kırıklığı
yaşayabiliyor. Yurt dışında vergi sistemleri, sigorta kesintileri ve farklı prim uygulamaları bulunduğu
için, sözleşmede mutlaka şu soruların cevabı olmalıdır:
- Maaşınız net mi, brüt mü belirtiliyor?
- Vergi, sigorta ve diğer yasal kesintileri kim ödüyor?
- Konaklama ya da yemek maaşa dahil mi, yoksa ayrıca mı veriliyor?
- Prim, bahşiş ya da performans bonusu gibi ek gelirler yazılı mı?
Maaşınızın net elinize geçecek tutarını önceden bilmek, yurt dışındaki yaşam planınızı buna göre yapmanızı sağlar.
3. Konaklama ve Yan Haklar: Küçük Görünüp Büyük Etki Yaratan Detaylar
Yurt dışında çalışırken maaş kadar önemli bir diğer başlık da yan haklardır.
Özellikle Dubai, Katar gibi ülkelerde konaklama ve yemek desteği büyük farklılık yaratır.
Sözleşmede mutlaka şu soruların yanıtları olmalıdır:
- Konaklama işveren tarafından mı sağlanıyor?
- Sağlanıyorsa kaç kişilik odalar, mesafe ve şartlar nelerdir?
- Ulaşım (servis, toplu taşıma kartı vb.) imkanı sunuluyor mu?
- Sağlık sigortası kapsamı nedir?
Bu detaylar yazılı ise, sonradan yaşanabilecek anlaşmazlık riskini ciddi oranda azaltırsınız.
4. Sözleşme Süresi, Deneme Süresi ve Fesih Şartları
Bazı ülkelerde sözleşmeler belirli süreli, bazılarında ise süresiz olabilir.
Ayrıca ilk birkaç ay için “deneme süresi” uygulanabilir. Bu noktada dikkat edilmesi gerekenler:
- Deneme süresi boyunca maaşınız farklı mı, yoksa aynı mı?
- Deneme süresinde işten ayrılırsanız veya çıkarılırsanız haklarınız ne oluyor?
- Sözleşmeyi erken feshetmenin cezası var mı?
- Ülkeye giriş yaptıktan sonra belirli bir süre çalışmadan ayrılırsanız, işveren sizden konaklama ya da
uçak bileti ücreti talep edebilir mi?
Tüm bu sorular, sözleşmede mümkün olduğunca açık ve net şekilde düzenlenmelidir.
5. Ön Ödeme ve Ücret Talepleri: Kırmızı Çizgiler
Ne yazık ki bazı gayriresmi yapılar, yurt dışı iş vaadiyle adaylardan yüksek meblağlarda “dosya ücreti,
kayıt ücreti, yerleştirme ücreti” adı altında para talep edebiliyor. Yeteneğin Biletin
olarak biz, sürecin şeffaf ve öngörülebilir maliyetlerle yürütülmesini savunuyoruz.
- Ne için, ne kadar, ne zaman ödeme yapacağınızı mutlaka bilmelisiniz.
- Ödeme yapacağınız kurumun resmi bilgilerini, sözleşmelerini ve faturasını sorgulamalısınız.
- “Hiçbir sözleşme yok ama ödeme yapmanız lazım” deniyorsa, bu büyük bir risk işaretidir.
Kısacası, neye imza attığınızı ve neye ödeme yaptığınızı tam olarak anladığınızdan emin olmalısınız.
6. Yeteneğin Biletin’in Buradaki Rolü
Yeteneğin Biletin, adaylar ile yurt dışındaki üye işyerleri arasında köprü görevi görür.
Sizin adınıza:
- İşverenin kurumsallığını ve güvenilirliğini kontrol eder,
- Sözleşmenin temel maddelerini anlaşılır şekilde açıklamanıza yardımcı olur,
- Maaş, yan haklar ve sözleşme süresi konusunda sizi bilinçlendirir,
- Dolandırıcılık ihtimali taşıyan teklifleri ayıklar.
Böylece sürecin sadece “yurt dışına gitmek” üzerinden değil, haklarınızı koruyarak bir kariyer inşa etmek
üzerine kurulmasını sağlarız.
7. Dolandırıcılara Karşı Basit Ama Etkili Kontrol Listesi
- Sözleşme yazılı mı ve size zamanında gönderiliyor mu?
- Kurumun resmi internet sitesi, adresi ve iletişim bilgileri var mı?
- Sizden aşırı yüksek, belirsiz isimli ücretler isteniyor mu?
- “Bu fırsat sadece bugün, hemen ödeme yapmalısınız” baskısı yapılıyor mu?
- Sorularınıza net ve yazılı cevap veriliyor mu?
Bu sorulardan birkaçına bile “hayır” diyorsanız, mutlaka daha temkinli olmalı ve profesyonel destek almalısınız.